Welke tegellijm kies je voor grote tegels? Op de zak staat het antwoord al half, alleen in lettercodes: C2, E, T, S1 of S2. Wie die codes kan lezen, ziet in één oogopslag of een lijm sterker hecht, langer verwerkbaar blijft en meebeweegt met de vloer. Juist bij grote en dunne tegels en bij vloerverwarming maakt dat het verschil.
Wat betekenen C1, C2, E, F en T op de zak?
De codes komen uit de Europese norm voor tegellijmen. De eerste letter zegt van welk type de lijm is: C staat voor cementgebonden, de gewone poederlijm die je met water aanmaakt. Het cijfer erachter zegt iets over de hechting. C1 staat voor een normale lijm, C2 voor een verbeterde. Mapei vermeldt dat ook zo bij zijn C2-lijmen.
Daarna kunnen extra letters volgen. E betekent een langere open tijd: de lijm blijft na het opkammen langer kleverig, zodat je meer tijd hebt om een grote tegel goed te leggen. F staat voor snel uithardend, handig als de vloer snel weer belopen moet worden. T betekent dat een tegel op de wand nauwelijks afglijdt, wat Eurocol omschrijft als een verhoogd standvermogen.
Zo lees je bijvoorbeeld Mapei Ultralite S1 Flex Quick als C2FES1: cementgebonden, verbeterd, snel uithardend, met een langere open tijd en vervormbaar. Bij Eurocol 705 Speciaallijm staat C2TE met S1, dus verbeterd, met weinig afglijding en een langere open tijd.
S1 en S2: hoeveel mag de lijm meebewegen?
De laatste code zegt hoeveel de lijm kan vervormen voordat hij scheurt of loslaat. Een S1-lijm is vervormbaar: Mapei geeft voor Keraflex Extra S1 Zero een vervorming van meer dan 2,5 en minder dan 5 mm op. Een S2-lijm is zeer vervormbaar: bij Ultralite S2 Flex is dat meer dan 5 mm.
Waarom is dat belangrijk bij grote tegels? Een grote tegel ligt over een groter stuk ondergrond en buigt zelf nauwelijks mee. Kleine bewegingen in de vloer komen dan vooral in de lijmlaag terecht. Een vervormbare lijm vangt die beter op. Bij dunne tegels speelt nog iets: die zijn gevoeliger voor breuk als ze niet overal goed worden ondersteund. Niet voor niets noemen de lijmen in de S1- en S2-klasse van Mapei het verlijmen van grootformaat porselein, ook in dunne uitvoering, uitdrukkelijk als toepassing.
Tegellijm op vloerverwarming
Een vloer met vloerverwarming warmt op en koelt weer af, en daarbij kan hij licht bewegen. Ook hier helpt een vervormbare lijm. Het is daarom geen toeval dat fabrikanten verwarmde vloeren noemen bij hun flexibele lijmen. Eurocol noemt vloerverwarming bij de 705 Speciaallijm, Mapei noemt verwarmde dekvloeren bij Ultralite S1 Flex Quick, en bij de zeer vervormbare Coba CTA180 staat dat de vloerverwarming drie dagen na het tegelen weer aan mag, volgens het opstookprotocol van de leverancier van het verwarmingssysteem.
Let dus niet alleen op de lijmklasse, maar ook op wat de fabrikant over vloerverwarming zegt: of het product ervoor bedoeld is en wanneer je de verwarming weer mag aanzetten. Heb je elektrische vloerverwarming in een mat onder de tegels, dan hoort de lijm ook bij dat systeem te passen. Daarover lees je meer in ons artikel over elektrische vloerverwarming in de badkamer.
Volledig lijmcontact is net zo belangrijk als de juiste lijm
De beste lijm helpt weinig als er holle plekken onder de tegel zitten. Onder een grote tegel geven die holtes minder steun, waardoor de tegel bij belasting sneller kan breken. Fabrikanten zijn daar duidelijk over. Eurocol 720 Unicol noemt als ondergrens een lijmcontact van 80 procent, gelijkmatig verdeeld, maar vraagt 100 procent bij grootformaat tegelwerk en buiten. Coba CTA130 vraagt volledig contact bij dunne tegels en bij grootformaat porcellanato groter dan 40 x 40 cm.
Om dat te halen, wordt de lijm vaak niet alleen op de vloer gekamd, maar ook dun op de achterkant van de tegel gesmeerd. Dat heet de buttering-floating-methode. Mapei schrijft die bij Ultralite S1 Flex Zero voor bij grote keramische tegels, verwarmde vloeren, zwaar belaste vloeren en buitentoepassingen. Hoe je dat precies uitvoert, hangt af van de lijm en de tegel. Volg daarvoor de voorschriften van de fabrikant of laat het aan de tegelzetter over.
Welke tegellijm voor grote tegels: zo maak je de keuze
Een universele lijm voor alle grote tegels bestaat niet. De keuze hangt af van drie dingen: de tegel (formaat en dikte), de ondergrond (beton, dekvloer, bestaand tegelwerk, gips) en de toepassing (wand of vloer, binnen of buiten, met of zonder vloerverwarming). Deze vragen helpen je in het gesprek met de tegelzetter of leverancier:
- Is de lijm een verbeterde C2-lijm, en heeft hij een S1- of S2-classificatie?
- Noemt de fabrikant grootformaat of dunne tegels als toepassing?
- Is de lijm geschikt voor jouw ondergrond en, als je die hebt, voor vloerverwarming?
- Hoeveel lijmcontact vraagt de fabrikant, en wordt de tegel ook aan de achterkant ingesmeerd?
Kies je een groot formaat, lees dan ook hoe je grote tegels zaagt zonder breuk en hoe je tegels voor de badkamer kiest. De waarden in dit artikel komen uit de technische gegevens van de genoemde producten en zijn een indicatie. Voor jouw situatie zijn de voorschriften van de fabrikant en het advies van de tegelzetter leidend.
