Tegels op een gipswand in de badkamer: kan dat? Ja, in veel badkamers wel. Gips laat zich wel betegelen, maar niet zonder voorbereiding. Het neemt veel vocht op, kan niet tegen langdurig nat worden en reageert met cementgebonden lijm als je hem niet voorbehandelt. Of het goed gaat, hangt af van de wand, de primer, de lijm en wat je in de douche doet.
Tegels op een gipswand in de badkamer: eerst de wand beoordelen
Een gipswand kan bestaan uit gipspleister, zoals Rotband, uit gipsblokken of uit gipsplaat. In alle gevallen moet de wand droog, stevig en vlak zijn voordat er tegels op komen.
Bij gipspleister telt ook de dikte. Knauf beschrijft in het productblad van Rotband voor een tegelafwerking tot 25 kg per m² één pleisterlaag van 10 tot 20 mm, die je ruw krabt in plaats van glad afwerkt. Zwaardere of dikkere tegels vragen volgens Knauf om technisch advies. Coba stelt bij zijn pastalijm DTA215 dat een gipspleister minimaal 10 mm dik moet zijn om genoeg draagkracht te hebben.
Knauf maakt ook duidelijk dat niet elke badkamer hetzelfde is. Rotband mag in een privébadkamer, binnen de voorwaarden van het productblad. Waar regelmatig direct water op de wand komt, vraagt Knauf om een passende afdichting. Gezamenlijke doucheruimtes en zwembaden vallen erbuiten. Twijfel je over je wand, laat hem dan beoordelen door de tegelzetter of stukadoor.
Waarom een gipswand eerst een primer nodig heeft
Een primer op gips doet twee dingen. Hij maakt de zuiging van de wand gelijkmatiger, zodat de lijm niet te snel uitdroogt. Belangrijker nog: hij houdt gips en cement uit elkaar. Mapei legt bij Primer G uit dat de sulfaten uit gips met vocht kunnen reageren met bestanddelen van een cementlijm. Daarbij ontstaat een zout, ettringiet genoemd, dat de lijm en de wand van elkaar losdrukt. De primerlaag voorkomt dat contact.
Mapei noemt Primer G uitdrukkelijk voor gipspleister, spuitgips, gipspanelen en vezelgipsplaten voordat er tegels met een cementlijm op komen. Is het gips erg glad en glanzend, dan raadt Mapei aan het eerst op te schuren. Ook Eurocol strijkt gips voor met een dispersieprimer, als eerste stap van zijn waterdichte tegelsysteem. Laat de primer volledig drogen voordat je gaat tegelen.
Niet elke tegellijm mag op gips
Een tegellijm die op veel ondergronden past, past niet automatisch op gips. Bij Coba CTA150 zijn gipsgebonden ondergronden bijvoorbeeld uitdrukkelijk uitgesloten, ook al is het een lijm voor veel toepassingen. Dat is een regel voor dat ene product, geen regel voor alle lijmen. Juist daarom moet je bij een gipswand altijd het technisch blad van de gekozen lijm lezen.
Andere lijmen mogen er wel op, onder voorwaarden. Mapei noemt Ultralite S1 Flex Quick geschikt voor gipspleister en gipsplaat, mits de wand eerst is voorbehandeld met Primer G of een vergelijkbare primer uit het assortiment van Mapei. Het gaat dus altijd om de combinatie van wand, primer en lijm. Wil je grote tegels op de wand, lees dan ook welke tegellijm je kiest voor grote tegels.
In de douche hoort een waterdichting op het gips
Gips kan niet tegen langdurig nat worden, en tegels en voegen houden niet al het water tegen. Daarom komt er in de douche en op andere plekken met direct water een waterdichting tussen het gips en de tegels. Mapegum WPS is daar een voorbeeld van: een flexibel membraan dat je vóór het tegelen op de wand aanbrengt. Mapei noemt het onder meer geschikt voor gipsplaat en gipspleister, binnen, maar niet voor plekken die permanent onder water staan. Eurocol heeft met zijn waterdicht tegelwerksysteem een vergelijkbare opbouw voor vochtgevoelige wanden.
Een waterdichting maakt een zwakke wand niet sterker. De wand moet nog steeds droog en stevig zijn, en de primer, de waterdichting en de lijm moeten bij elkaar passen. Volg daarvoor de voorschriften van de fabrikant.
Gips of toch een cementpleister?
Bouw je de wand nog op, dan kun je ook kiezen voor een cementgebonden pleister. Knauf noemt AquaStuc NR 330 als basispleister voor tegelwerk in natte ruimten, in lagen van 3 tot 30 mm. Ook die is volgens Knauf niet vanzelf waterdicht, dus in de douche blijft een waterdichting nodig.
Kort samengevat: tegels op een gipswand in de badkamer kan, als de wand droog, stevig en dik genoeg is, de juiste primer krijgt, de lijm op gips mag en de douchezone een waterdichting heeft. Kies je nog tegels, lees dan hoe je tegels voor de badkamer kiest. Zit er al tegelwerk op de wand, dan is tegels over tegels plakken misschien een optie.
